Εργασία και Τεχνητή Νοημοσύνη: το μέλλον είναι τώρα

Dunia Astrologer – Επιστημονική Επιτροπή του Ιδρύματος A. Gramsci Piedmont Institute

Δημοσιεύτηκε στο MIT Sloan Management Review – Ιανουάριος/Φεβρουάριος 2023 – Έτος 2 – Αριθμός 1

Στην τεχνολογικά προηγμένη κοινωνία μας, οι πρόοδοι φαίνεται να προσφέρουν πνευματική ζωή στις υλικές δυνάμεις ενώ εξαθλιώνουν την ανθρώπινη ζωή με το να την ανάγουν σε υλική δύναμη. Σε δημόσιους χώρους, όπως τρένα και λεωφορεία, βλέπουμε ανθρώπους να βυθίζονται στις ηλεκτρονικές τους συσκευές, αγνοώντας εντελώς την ύπαρξη των γειτόνων τους. Στο σπίτι, αλληλεπιδρούμε με εικονικούς βοηθούς όπως η Alexa, ρομπότ ηλεκτρικές σκούπες και οικιακές συσκευές συνδεδεμένες με τα smartphone μας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο τα αντικείμενα φαίνονται σχεδόν κινούμενα. Στα εργοστάσια, η παρουσία ρομπότ, AGV και προηγμένου λογισμικού αυξάνεται, με τον αριθμό των ρομπότ να τετραπλασιάζεται παγκοσμίως τα τελευταία 30 χρόνια, φτάνοντας περίπου τα τρία εκατομμύρια μονάδες.

Η χρήση των Digital Twins φέρνει επανάσταση στον έλεγχο και τη βελτιστοποίηση φυσικών οντοτήτων, διαδικασιών, ακόμη και ανθρώπινων χαρακτηριστικών. Αυτά τα εργαλεία βελτιώνουν τις δυνατότητες σχεδιασμού, ελέγχου και συντήρησης δημιουργώντας ένα εικονικό αντίστοιχο φυσικών οντοτήτων. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων και Ηλεκτρονικών Μηχανικών (IEEE), το Digital Twin είναι μια ψηφιακή μηχανή ή μοντέλο που αντικατοπτρίζει τη ζωή μιας φυσικής οντότητας, επιτρέποντας μια σχέση ένας προς έναν μεταξύ του ψηφιακού και του φυσικού δίδυμου. Αυτή η τεχνολογία επεκτείνεται επίσης σε logistics, ιατρική και διανομή, ενισχύοντας τις δυνατότητες σχεδιασμού, ελέγχου και συντήρησης.

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI), που τροφοδοτείται από τεράστια σύνολα δεδομένων και εξελιγμένους αλγόριθμους, μετατρέπει τις βιομηχανίες από τη δημιουργία κειμένου στην αναγνώριση εικόνων και την αναπαραγωγή φυσικής γλώσσας. Προηγμένα συστήματα όπως το VALL-E της Microsoft και το ChatGPT-3 του OpenAI επιδεικνύουν σημαντικές προόδους σε αυτούς τους τομείς. Η αυξανόμενη ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης θολώνει τη γραμμή μεταξύ πραγματικού και εικονικού, οδηγώντας σε μια νέα ύπαρξη που ορίζεται ως «onlife», όπου η ψηφιακή και η φυσική πραγματικότητα συγχωνεύονται. Η τεχνολογία AI, μέσω της βαθιάς μάθησης και της αυτομάθησης, γίνεται ολοένα και πιο ικανή να επεξεργάζεται δισεκατομμύρια δεδομένα από διάφορες αισθητηριακές πηγές, παράγοντας εκπληκτικά αποτελέσματα σε διαφορετικά πεδία.

Η έννοια του Metaverse, ενός εικονικού κόσμου όπου τα άτομα μπορούν να ζουν παράλληλες ζωές, κερδίζει έδαφος σε διάφορους κλάδους, από τη μόδα μέχρι τη βιομηχανία. Εταιρείες όπως η General Electric, η Tesla και η Boeing διερευνούν τη χρήση των Digital Twins στο Metaverse, βελτιώνοντας τις δυνατότητες πρόβλεψης και δίνοντας ώθηση στην καινοτομία. Η ικανότητα ανάπτυξης και χρήσης ψηφιακών διδύμων σε περιβάλλον 3D προσφέρει συναρπαστικές ευκαιρίες, καθώς ενισχύει την ικανότητα πρόβλεψης σχετικά με πιθανές αλλαγές κατάστασης, διεγείρει τη δημιουργικότητα και επιτρέπει την ευελιξία που δεν είχε προηγουμένως εμφανιστεί.

Ωστόσο, υπάρχουν επίσης κίνδυνοι που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, όπως η κατανάλωση ενέργειας, οι παραβιάσεις του απορρήτου, οι απομιμήσεις και ο κοινωνικός έλεγχος. Ο αντίκτυπος στην απασχόληση είναι σημαντικός, με την τεχνητή νοημοσύνη να μειώνει δυνητικά τις θέσεις εργασίας σε ορισμένους τομείς ενώ αυξάνει τη ζήτηση για εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης. Αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να επιδεινώσει τις κοινωνικές ανισότητες και να αλλάξει τη φύση της εργασίας, καθιστώντας την πιο εικονική και λιγότερο κοινωνικά ελκυστική. Η βιβλιογραφία είναι γεμάτη από αναλύσεις κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης, όπως η κατανάλωση ενέργειας, η παραβίαση της ιδιωτικής ζωής και ο υπερβολικός κοινωνικός έλεγχος, που θα μπορούσαν να απειλήσουν την ασφάλεια και τη δημοκρατία.

Για να αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις, οι κυβερνήσεις, οι επιχειρήσεις και τα άτομα πρέπει να λάβουν προληπτικά μέτρα. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να επενδύσουν στην ψηφιακή εκπαίδευση, την τεχνολογική έρευνα και τους ηθικούς κανονισμούς της τεχνητής νοημοσύνης. Οι εταιρείες πρέπει να κάνουν τις οργανώσεις τους πιο ανοιχτές και συμβατές με την ευημερία των εργαζομένων, ενισχύοντάς τους και αναπτύσσοντας τις επαγγελματικές τους δεξιότητες. Ο στόχος της τεχνολογικής ανάπτυξης θα πρέπει να είναι η ανακατανομή των πόρων και του χρόνου εργασίας, απελευθερώνοντας ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας από την ανάγκη και προβάλλοντάς το προς την ελευθερία από την εργασία. Πρέπει να προετοιμαστούμε για την αλλαγή που εισάγει η πρόοδος στη ζωή μας, παλεύοντας για ένα νέο κοινωνικό μοντέλο που επανεκτιμά τη συνεργασία για μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη του κόσμου.

Η πραγματική πολιτική πρόκληση του άμεσου μέλλοντος θα είναι να αποτρέψουμε τη μετατροπή του κόσμου σε ένα αλλοτριωτικό σύστημα. Οι κυβερνήσεις πρέπει να παρέμβουν με τεράστιες επενδύσεις στην ψηφιακή εκπαίδευση και στην τεχνολογική-επιστημονική έρευνα, επιβάλλοντας ηθικούς και δημοκρατικούς κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη και δημιουργώντας νέα μοντέλα πρόνοιας. Οι εταιρείες πρέπει να κάνουν τους οργανισμούς τους πιο περιεκτικούς και ικανούς για συνεργασία, αυξάνοντας τις γνώσεις και τις δυνατότητές τους. Η διασύνδεση, η εικονικοποίηση και η αλληλεπίδραση ανθρώπου-μηχανής πρέπει να γίνουν εργαλεία για τον εξανθρωπισμό του κόσμου της εργασίας και όχι απειλές. Η αναδιανομή των πόρων και του χρόνου εργασίας είναι απαραίτητη για την απελευθέρωση της ανθρωπότητας από την ανάγκη και την προβολή της προς την ελευθερία.

Σήμερα, η εμπειρία της ευκίνητης εργασίας έχει ήδη δημιουργήσει μια αποξένωση που είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί σε ψυχολογικό επίπεδο. Η ανάγκη αλλαγής οργανωτικών μοντέλων με βάση τη φυσική «μη παρουσία» σε έναν κοινό χώρο εργασίας έχει περιπλέξει την ανάθεση καθηκόντων και την επίλυση νέων προβλημάτων, από την κυβερνοασφάλεια έως τη διαχείριση του χώρου και του χρόνου. Νέες προκλήσεις διαχείρισης εμφανίζονται και άλλες, κοινωνικής και ηθικής φύσης, θα προκύψουν εάν η εργασία γίνει κυρίως εικονική. Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια ακραία πόλωση μεταξύ καλοπληρωμένων υπερ-ειδικών και μιας μάζας επισφαλών νεοπρολετάριων, που ελέγχονται από ευφυείς πλατφόρμες που σχεδιάστηκαν από τους πρώτους.

Η ίδια η έννοια της παραγωγικής οργάνωσης θα αλλάξει ριζικά και οι ανισότητες θα γίνουν ακόμη πιο εντυπωσιακές. Η ανθρώπινη εργασία θα χάσει την κοινωνική της κεντρική θέση και θα υπάρξει μια ακόμη πιο έντονη πόλωση. Από τη μια πλευρά, οι παγκοσμίως συνδεδεμένοι υπερ-ειδικοί? από την άλλη, μια μάζα απαξιωμένων και επισφαλών εργαζομένων. Στη μέση αυτοί που δεν ανήκουν σε καμία ομάδα, που υποστηρίζονται από ένα σύστημα πρόνοιας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αποτροπή της μετατροπής του κόσμου σε ένα αλλοτριωτικό πληροφοριακό σύστημα είναι η πραγματική πολιτική πρόκληση. Οι κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν στην ψηφιακή εκπαίδευση και την τεχνολογική έρευνα, επιβάλλοντας ηθικούς κανόνες για την τεχνητή νοημοσύνη και δημιουργώντας ένα ισχυρό δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας. Οι εταιρείες πρέπει να γίνουν πιο χωρίς αποκλεισμούς και συνεργάσιμες, βελτιώνοντας την ευημερία των εργαζομένων. Η διασύνδεση και η εικονικοποίηση πρέπει να θεωρηθούν ευκαιρίες για τον εξανθρωπισμό της εργασίας.

Τέλος, η τεχνολογική ανάπτυξη θα πρέπει να στοχεύει στην ανακατανομή των πόρων και του χρόνου εργασίας, απελευθερώνοντας την ανθρωπότητα από την ανάγκη και προβάλλοντάς την προς την ελευθερία. Πρέπει να προετοιμαστούμε για την αλλαγή και να αγωνιστούμε για ένα νέο κοινωνικό μοντέλο που δεν θα βλέπει πλέον διαχωρισμούς μεταξύ παραγωγικής και μη εργασίας, επαναξιολογώντας τη συνεργασία για μια ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη του κόσμου.